Η παιδεία στον Άγρα το 1860

Αντίγραφο συμφωνητικού

bak1.jpg

Ακριβές περιεχόμενο

bak2.jpg

Ένα παλιό συμφωνητικό που συντάχθηκε στην Έδεσσα (Βοδενά) στις 13 Μαρτίου του 1860, δείχνει τον αγώνα των κατοίκων του Άγρα  (Βλάδοβο) για να μάθουν τα παιδιά τους γράμματα και να γίνουν κοινωνοί της Ελληνικής παιδείας. Φανταστείτε τα χρόνια εκείνα, μετά την επανάσταση του 1821,τον αγώνα του Αγγελή Γάτσου (όπου συμμετείχαν και νέοι από τον Άγρα), την καταστροφή της Νάουσας το 1822 και την δημιουργία ενός μικρού Ελληνικού Κράτους το 1828 (Καποδίστριας). Στα δύσκολα αυτά χρόνια οι κάτοικοι συσπειρώθηκαν γύρω από την εκκλησία (λόγω των προνομίων που είχε από τους κατακτητές) και πρώτο μέλημα τους ήταν να κρατήσουν την προαιώνια ταυτότητα τους.

Κρίνοντας από τις υπογραφές του συμφωνητικού βλέπουμε ότι οι πρόγονοι μας γνώριζαν και αρκετά «Κολλυβογράμματα» για την εποχή τους. Πολλοί απ’ αυτούς ήταν γεννημένοι και προ του 1800. Ακόμη έχουμε γραπτές πληροφορίες και για τον 17ο αιώνα σχετικά με την διδασκαλία των ελληνικών γραμμάτων στην περιοχή, με δυσκολότερες όμως συνθήκες. Βέβαια ρόλο έπαιξε και η γειτονική Έδεσσα που φεγγοβολούσε τότε από τα Ελληνικά γράμματα.

Διαβάζοντας το συμφωνητικό βλέπουμε ότι το χωριό αντιπροσωπεύεται από τρείς δημογέροντες (Γέρων Μπάκαρας, Γιοβάν Πάντζου, Δήμου Ευθήμ) οι οποίοι παρακάτω εγγυώνται την αμοιβή του δασκάλου. Πρόκειται για 2300 γρόσια για ένα έτος της εποχής εκείνης. Το ποσόν θα πληρωθεί σε τρείς ισόποσες δόσεις (του Αγ. Γεωργίου, των Αγ. Αποστόλων, και του Αγ. Δημητρίου). Με δεδομένο ότι το ημερομίσθιο τότε ήταν στα 5 γρόσια περίπου, η αμοιβή του δασκάλου θεωρείται υψηλή. Του άξιζε όμως γιατί επρόκειτο για τον Γεώργιον Δημητριάδην, φιλόλογον καθηγητή υψηλού επιπέδου. Αυτοί είναι οι προγονοί μας! Στα δύσκολα χρόνια πλήρωναν ιδιωτικούς δασκάλους για τα παιδιά τους, με την θέληση τους, για να μην χαθεί η γλώσσα των προγόνων τους.

Σίγουρα αυτό που παρουσιάζουμε δεν είναι η αρχή, το πρώτο συμφωνητικό (… και πάλιν  εσυμφωνήσαμεν…) φαίνεται ότι και προ του 1860 λειτουργούσε το σχολείο, άλλωστε αποδεικνύεται από την τελευταία παράγραφο του συμφωνητικού (…αμφότερα  δε τα μερη … οφείλομεν εν φόβω θεού να φυλάττωμεν… την τάξιν των καθηκόντων κατά τα άρθρα τα περιλαμβανόμενα στο συμφωνητικό του πρώτου έτους…).

Αξιοπρόσεκτο και το σημείο που λέει: (…με κοινήν ευχαρίστησι όλου του χωριού…) διαπιστώνουμε ότι το σχολείο το υποστήριξαν όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Δεν είχε μπει ακόμη το μικρόβιο της Βουλγάρικης Εξαρχείας.

Το συμφωνητικό υπογράφουν δεκατέσσερις (14) πρόκριτοι εξ’ ονόματος όλου του χωριού (και όλοι οι επίληποι Βλαδοβίτες). Τον ρόλο του «συμβολαιογράφου» και την σύνταξη του είχε ο γιατρός Α. Μαργαρίτης, ο οποίος ήταν και δάσκαλος.

Πολλοί νέοι μπορούν να δουν και να ψάξουν τους προ-προ παππούδες τους, ίσως μερικοί με λίγο διαφορετικά ονόματα, να υπογράφουν για να μάθουν τα παιδιά τους γράμματα και σίγουρα θα αισθανθούν περήφανοι αλλά και σκεπτικοί για το αν και κατά πόσο δικαιώνουν τον αγώνα τους!!

 

 

 

 

Χ.Α.ΜΠΑΚΥΡΤΣΗΣ

 

 

Advertisements

One thought on “Η παιδεία στον Άγρα το 1860

  1. Να σπουδάζετε και εσείς, αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα όσον ημπορείτε. Και αν δεν εμάθετε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είνε εις την ελληνικήν. Και αν δεν σπουδάσεις τα ελληνικά, αδελφέ μου, δεν ημπορείς να καταλάβης εκείνα οπού ομολογεί η Εκκλησία μας.

    Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s