29 Μαΐου ημέρα άλωσης, ημέρα μνήμης.

alwsi-660_0

Στο παρόν άρθρο δεν θα σταθώ στα γεγονότα της αλώσεως και στους αστικούς μύθους που τα περικλείουν. Αν και οι μύθοι, λόγω της αινιγματικής/φαντασιακής φύσης τους, πάντα γοητεύουν. Ωστόσο, αν κάτι πρέπει να κρατήσουμε – μεταξύ πολλών – από τους αρχαίους είναι το πέρασμα από το μύθο στο λόγο (δηλαδή τη λογική).

Και αν η Πολιτεία, μέσω του εκπαιδευτικού της συστήματος, αρνείται ευγενικά τη διδασκαλία της 1000+ ιστορίας του Βυζαντίου (με αποσπάσματα ξεπέτες), είναι η μνήμη του λαού που ξυπνά τέτοιες μέρες και την ξανακάνει επίκαιρη.

Τα γεγονότα γνωστά. Στις 29 Μαΐου του 1453 η Πόλη, πρωτεύουσα της πάλαι ποτέ ισχυρής Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλώθηκε από τους Οθωμανούς.

Η αλήθεια είναι πως μετά την άλωση της Πόλης από τους Σταυροφόρους (Δ’, 1204) η Πόλη έχασε και την τελευταία αίγλη/δύναμη που της είχε απομείνει. Εξάλλου, οι ίντριγκες (πολιτικές/θρησκευτικές), η διαφθορά, τα οικονομικά προβλήματα, η ολοένα αυξανόμενη απόσταση μεταξύ εξουσίας – λαού κ.α την είχαν ήδη αποδυναμώσει αρκετά.

Θα σταθώ, όμως, σε ένα άλλο γεγονός. Την κόντρα μεταξύ Ενωτικών και Ανθενωτικών.

Την ώρα που ο τελευταίος Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ’ Παλαιολόγος, μαχόμενος πάνω στα τείχη (πύλη του Αγίου Ρωμανού), έπεφτε νεκρός αναφωνώντας: »Δεν θα βρεθεί ένας Χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι;» ο Γεννάδιος – μετέπειτα Πατριάρχης – θυροκολλούσε ανάθεμα – προς το πρόσωπο του Αυτοκράτορα – έξω από το κελί του.

Αφορμή γι’ αυτό στάθηκε η ενωτική λειτουργία (κοινή λειτουργία Ορθόδοξων – Καθολικών).

Από τη μια πλευρά η πολιτική εξουσία (Ενωτικοί) επεδίωκε τη σωτηρία της Πόλης μέσω της βοήθειας των Δυτικών, και γι’ αυτόν το λόγο δεν δίστασε να παραδώσει τα θρησκευτικά πρωτεία στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία υποτάσσοντας το Ορθόδοξο δόγμα στους κανόνες  του Καθολικισμού. Για την πολιτική εξουσία σημασία είχε η υλική σωτηρία της Αυτοκρατορίας.

Από την άλλη μεριά ο κλήρος και οι μοναχοί τάσσονταν κατά της Ένωσης (Ανθενωτικοί), γιατί πίστευαν πως η πνευματική υποτέλεια στη Δύση θα σήμανε και το οριστικό τέλος. Σημασία γι’ αυτούς είχε η ψυχική/πνευματική σωτηρία καθώς μέσα από αυτή θα ερχόταν η μελλοντική αναγέννηση.

Ανεξάρτητα από την οπτική σκοπιά του καθενός το γεγονός αυτής της διαμάχης δείχνει ακόμα μια  βαθιά ρήξη μεταξύ πολιτικής/θρησκευτικής εξουσίας. Επίσης, δείχνει πως στις κρίσιμες ώρες για ακόμα μια φορά το διχαστικό πνεύμα αντί να αμβλύνεται θεριεύει, με τις συνέπειες να επιταχύνονται και να είναι ακόμα πιο οδυνηρές.

                                                                                                                                         Ευάγγελος Τρυψιάνης

Φιλόλογος/Συγγραφέας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s